Alibaba en de Chinezen

Het moet in 2003 zijn geweest, op dienstreis in Oeganda, nu vijftien jaar geleden. Toen ik voor het eerst hoorde over investeringen door China in Afrikaanse landen. Mooie snelwegen werden aangelegd en havens uitgegraven. Die wegen waren een hele verbetering voor de plaatselijke bevolking. (Althans, de wegen die het Afrikaanse vrachtverkeer langdurig konden dragen.) En handig om alle denkbare grondstoffen vlot naar Chinese fabrieken af te voeren.

In die tijd las ik ook over Oost-Afrikaanse marktkoopvrouwen. Big mama’s die hun mannetje staan. Ze importeren zelf rechtstreeks hun koopwaar, zonder tussenhandelaar in Afrika. Ieder kwartaal vliegen ze naar Dubai of Shanghai om flink in te slaan. Zou je niet verwachten, van zo’n op het oog eenvoudige marktkoopvrouw.

In 2006, dichter bij huis in Europa, was ik op vakantie op Kreta. We kwamen door een prachtige, weidse vallei aan de rand van de zee. Een onderontwikkeld landschap en daarom extra mooi en pittoresk. ‘Als de plannen doorgaan, zal dit allemaal verdwijnen.’, vertelde de gids. ‘Want China ziet in deze locatie een ideale plek voor een haven als tussenstation. Voor distributie naar de rest van Europa en Noord-Afrika.’ Inmiddels is Piraeus, die andere, veel oudere Atheense haven, in handen van de Chinezen. Wel zo makkelijk, hoeven ze op Kreta niets meer te bouwen. Piraeus wordt hun grootste containerhaven in de Middellandse Zee.

Nog een jaar later, op een mega-grote handelsbeurs in Frankfurt, stond een stand van het Chinese Alibaba. Ik heb er nog pennen van liggen. Want Alibaba was gul met uitdelen en nieuwe zakenvrienden maken. Alibaba is de digitale schakel die de tussenhandel in de hele wereld kan wegvagen. Toen kon ik er weinig mee. Het productaanbod van de Chinese producenten was op hun interne markt afgestemd. Ik zag te zoete kleurtjes, afwijkende maten en niet het gewenste materiaal. En er zat geen enkele producent tussen die zelfs maar in de buurt van fairtrade kwam.

Maar Alibaba heeft niet stilgestaan. Deze week zocht ik op internet naar plantenrekken, tuinstoelen en gegalvaniseerde vuilnisbakken. Het is overal Alibaba wat de klok slaat. Er staan zeker aantrekkelijke artikelen tussen. Weet alleen wel dat je bij een bestelling voorgoed je privacy kwijt bent.

In Weert staan zestig winkels leeg. Maar deze gemeente huisvest eveneens gigantische distributiecentra. Goederen komen van de Rotterdamse containerhaven naar het Limburgse Weert, die uiteindelijk als pakketjes bij huishoudens in Europa worden uitgeserveerd. Het is hier net Kreta.

Programmamaker Ronald Duong in de VPRO Gids: ‘In 2015 deelde Ma [de oprichter en eigenaar van Alibaba], alweer in Davos, [op een bijeenkomst met regeringsleiders] zijn jongste inzicht. Wat hij eerst in China deed  wil hij nu mondiaal gaan doen: kleine ondernemingen wereldwijd in contact brengen met klanten wereldwijd.’ Dit levert mooie kansen op, maar ook risico’s. Ondernemer Marc van der Chijs: ‘Buiten China is men toch redelijk naïef, vind ik nu. De ambities zijn bij Chinezen veel groter dan elders. (…) Er zullen twee grote spelers overblijven, Amazon en Alibaba.’ 

Dat wil ik best aannemen. In elk land waar ik ze heb gezien, zijn Chinezen zakelijk vrijwel altijd succesvol. En je kan van de Chinese overheid veel zeggen, maar er zijn zaken die ik beslist waardeer. Ze heeft een lange-termijnvisie, ze ziet het grotere verband en ze denkt voorbij de eigen grens. Dat mag Europa van mij ook wat explicieter doen, zolang ze de win-winprincipes van people, planet, profit daarin meeneemt.

Vanavond komt vanaf 21.05 uur VPRO Tegenlicht: Shoppen volgens China op NPO2.

Advertenties

Als je kinderen je lief zijn

Sinterklaasavond. Er staat een onopvallend bericht in de Volkskrant over giflekjes bij de Dordtse teflonfabriek van Chemours. Met daarin zinnen als: ‘Deze giftige stof, kortweg PFIB genoemd, is een bijproduct van de teflon-productie en al bij zeer lage concentraties schadelijk voor de gezondheid.’ Tjee zeg. Wat denk je, zou Sinterklaas vanavond ook bij ons langskomen?

Gelukkig gedraagt dit bedrijf zich voorbeeldig. Het ‘heeft de lekkages zelf gemeld aan de overheid.’ Onze overheid heeft het beste met ons burgers voor, dat weten we allemaal. Daar kunnen we op blindvaren. Iemand nog een paar bitterballen?

We komen ook deze tegen: ‘Chemours heeft intern onderzoek uitgevoerd en daarover een rapport gestuurd aan de regionale milieudienst DCMR.’ Voortreffelijk, jongens. Wij Nederlanders zijn dol op rapporten. Alleen zijn we wel druk, druk, druk. Want het schijnt dat er ‘sinds Rutte’ nogal bezuinigd is op milieudiensten. Wat hoor ik daar? Klop, klop klop. Zou dat Sint zijn met de Pietermannen?

‘PFIB is tien keer zo giftig als mosterdgas’ zegt toxicoloog Jacob de Boer van de VU Amsterdam. Deze ervaringsdeskundige weet welke bewoordingen in bepaalde kringen wenselijk zijn: ‘Het is verbazingwekkend dat deze stof zo vaak vrijkomt bij Chemours.’ Verbazingwekkend, dit even voor de niet-verstaanders, is een eufemisme in koeienletters. Maar dit terzijde. Jongens, wat een berg cadeaus! Nee Jordy, één tegelijk uitpakken.

‘Chemours onderstreept dat het bedrijf beschikt over een geavanceerd detectiesysteem met meer dan honderd meetpunten.’ Gaap. Zijn er nog pepernoten? De brave inwoners van Dordrecht kunnen vanavond met alle plezier Sinterklaas vieren. En daarna met een gerust hart naar hun bedjes gaan. Oogjes toe, hoor. Want: ‘Ook de autoriteiten zeggen dat er geen gevaar voor de volksgezondheid is.’ Dus slaap lekker vannacht. (Onthoud wel even die autoriteiten.)

Wacht, wat staat daar nu? ‘Toxicoloog De Boer vindt het onverantwoord dat PFIB in de buurt van woonwijken mag worden uitgestoten en roept op om de vergunning aan te passen.’ Terecht, terecht. Van de vergunning moeten we het hebben. Op onze degelijke Nederlandse ordelijkheid en regelgeving kunnen we vertrouwen.

Voor wie meer wil weten, zou ik zeggen: luister naar Mark Rutte en de andere sprekers in 2Doc Beerput Nederland. Een kleine waarschuwing. Hierna zal ons gemoedelijke kikkerlandje nooit meer hetzelfde zijn.

Maar elk nadeel heb ze voordeel. Mestoverschotten? Je zal er voortaan om lachen. Autogordels? Ach, laat toch zitten. Dumping van drugsafval in natuurgebieden? Is gewoon Brabantse folklore; het waren daar altijd al smokkelaars. Giftige vuurwerkdampen? Doe niet zo moeilijk, joh. Moet voor een dagje per jaar kunnen. Echt, dit zijn peanuts. Stelt allemaal niets voor, vergeleken bij wat de documentaire over ons land laat zien.

Zo, hè, hè, de kinderen zijn naar bed. Wat hadden ze een pret. Iemand een biertje?

Wachten op de bitcoin crash

Dit is zo’n moment waarop ik twijfel of ik heel slim ben, of gewoon een suffe loser. Want ik bezit geen bitcoins. Al maanden vertoont de koers van die cryptomunt een omhoogschietende lijn. Typisch zo’n situatie waarin lef wordt beloond met snelle rijkdom. Je hoeft er nauwelijks iets voor te doen. De meesten van ons kunnen met een paar duizend euro best een kansje wagen in dit roulettespel. Dat geld staat nu toch maar te sukkelen op een saaie bankrekening.

Alleen speelt er iets wat mij tegenhoudt. Heus, ik ben niet zo principieel dat ik een snelle winst versmaad. En risico durf ik ook wel aan. Maar dan het energieverbruik. Voor een beetje mining slurpen computers evenveel stroom als heel Ierland. Dat is discutabel, al wordt hieraan gewerkt. En naar verluid maakt ook de criminele sector dankbaar gebruik van deze munteenheid. Steun je het systeem van bitcoins, dan steun je automatisch je parasiterende medemens. Dat is niet wat ik wens.

Maar ik weet wel een oplossing, hoor. Want er is een wetmatigheid in mijn financiële leven. Zodra ik ergens in stap, kelderen de koersen. Eigenlijk is het onbegrijpelijk dat ze mij nog niet voor een ‘Pluk ze’-actie hebben gevraagd.

Van wie is onze lucht?

Als er iemand moet zwijgen over de toename van het vliegverkeer, dan ben ik dat. Vliegen is (of was) mijn grote milieuzonde. Het enige wat ik daar tegenover kan stellen, is dat ik geen kinderen met westerse leefstijl op de aardbol heb gezet. Dat is de milieuvriendelijkste daad die ik kon verrichten. Al was het ongepland. Nu we dit hebben gehad, wil ik het over ons wereldwijde luchtruim hebben.

Een paar citaten uit de Volkskrant van 28 september 2017. ‘11.000 woningen ondervinden zeer veel geluidsoverlast van Schiphol, blijkt uit onderzoek in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Milieu. Omdat dit beneden de toegestane norm van 13.600 is, ziet Schiphol in de nieuwe cijfers reden om verder uit te breiden.’ Bert Wagendorp fulmineert hiertegen in zijn column: ‘Volgens de luchthaven maakt de milieueffectrapportage ‘verdere ontwikkeling van Schiphol mogelijk op een duurzame en veilige manier’. Het zijn daar hondsbrutale leugenaars en ze hebben schijt aan alles en iedereen.’ Dat kan ik beamen.

Vaste volgers weten dat ik een geluidsoverlastvluchteling ben. Ruim twee jaar geleden verkaste ik van Leiden naar het oosten van het land. Ik dacht even dat ik eindelijk van Schiphol met zijn Kaagbaan was verlost. Echter.

Schiphol moet en zal een belangrijke ‘hub’ in de wereldwijde luchtvaart blijven. De luchthaven zit helaas al bijna aan zijn taks. Daarom moeten vakantievluchten naar Lelystad gaan uitwijken. De kaartjes van de zwaar ter discussie staande routes tonen net niet mijn woonplaats. Maar één vliegroute komt angstvallig dichtbij.

Een Volkskrantlezer bagatelliseert alle ontstane commotie in Gelderland en Overijssel. Als je de aantallen omrekent naar vliegbewegingen per dag, zo beweert hij, dan worden het er slechts een tiental per dag. Of zo. Ik weet niet onder welke steen de beste man heeft geleefd. Alsof het bij zulke lage aantallen gaat blijven. En alsof niet elke denkbare norm gaat worden overschreden. Gewoon legaal, daar hebben ze hun contacten en maniertjes wel voor.

Want Schiphol maakt deel uit van de Heilige Graal. De ‘economische groei’. De ‘werkgelegenheid’. De ’kennisindustrie’. De ‘het-is-onontkoombare-vooruitgang’-theorie.

Boven alles is Schiphol een perfect vehikel voor ‘winstmaximalisatie’. Ofwel de door ons land graag gefaciliteerde belastingontwijking voor de allerrijksten. Luchthavens en vliegmaatschappijen hoeven nauwelijks belasting te betalen. Op kerosine bijvoorbeeld. Oh, hoezo de vervuiler betaalt? Alleen domme burgertjes doen dat en die moeten niet zeuren. Ze willen toch zelf vliegen.

Dat laatste is waar. Alleen hoeven ze niet half Amerika en elke vlucht van de KLM uit Afrika langs Schiphol om te leiden. Er zit weinig logica in veel overstapschema’s. Daarnaast hoef ik geen prijsvechters. Door hun komst is het vliegverkeer al flink toegenomen. Een groeiende groep mensen vindt het inmiddels normaal om meerdere malen per week te vliegen. Zodat ze ’s woensdags op tijd thuis zijn voor de eetclub of de voetbaltraining. Weg is de stimulans die leidt tot bezinning. Ons woongenot en onze zuurstof gaan eraan.

Ik vraag me af hoe ver we dit met zijn allen laten gaan. De echte strijd laat ik over aan de jeugd. Die zal straks het langst naar lucht happen als we niet ingrijpen.

Als de euro valt

Op Funda staat het pand dat mijn oudtante vroeger met haar man bezat. De vraagprijs bedraagt € 750.000. Voor 147 m2 woonoppervlak in de Leidse binnenstad. Een blogger schrijft over zijn dienstreis naar Amerika. Hij kan daar een geliefde ontmoeten, maar de ticketprijs is hoog. € 400 voor een bliksembezoek van twee dagen. Ooit telde ik zo’n bedrag neer vanwege een dagdeel tijdwinst. Voor een ontmoeting of een speciale situatie. Nu herinner ik me de exacte situatie niet eens meer. Euro’s. We smijten ze over de balk of we klampen ons eraan vast. Maar wat beginnen we als onze munteenheid onderuit gaat?

VPRO Tegenlicht aflevering Laatste kans voor de euro maakt die vraag prangend. We willen er niet aan denken dat ons banksaldo plotseling verdampt. Wat kunnen we ook anders? We hebben geen grip op een potentiële ramp die de hele wereld omvat. Bovendien zitten we in een systeem waar we moeilijk uit stappen. En de euro is daar onderdeel van. Het is nu maar net wat een gek voor die munteenheid geeft. Vergelijk het met de woningmarkt. Daar is de vraagprijs evengoed losgezongen van de reële waarde.

Misschien zijn de hoge huizenprijzen al een voorbode en een teken van vrees. Goud als beleggingsmiddel staat tenslotte ook bekend als ‘gestolde angst’. In menig land zonder betrouwbaar banksysteem steken inwoners hun geld in onroerend goed en edelmetaal. Dat behoudt tenminste een zekere waarde. En wil je risico spreiden, dan moet je op meerdere paarden tegelijk wedden.

Af en toe denk ik wel na over wat ik zou kunnen doen. Mijn afbetaalde en redelijk onderhouden woning is een stevige basis. Er is ruimte voor een moestuin en het fruit groeit al overvloedig. Ik kan een voorraad kleding, schoeisel, levensmiddelen en toiletartikelen aanleggen. Plus kaarsen, lucifers en wat brandstof. Of alvast een rekening in buitenlandse valuta openen en goud kopen. Maar verder?

Stel dat de euro volgende maand onderuit gaat, ben je dan voorbereid? Wat ga je doen?

AH let op de kleintjes, en ik nu ook

Vanwege mijn financiële situatie heb ik flink gesnoeid in mijn bestedingen. Alleen uitgaven aan levensmiddelen blijven buiten schot. Ik koop gewoon wat ik lekker vind. Goed eten is belangrijk en sommige principes zijn dat ook. Dus kiloknallers komen er niet in. Wel ik let beter op aanbiedingen. Appie moedigt dat aan met voordeeltjes op vertoon van een bonuskaart. Je moet echter wel uitkijken wanneer je artikelen in de aanbieding koopt.

Een poosje geleden deed ik boodschappen op zondag. Ik zag dat waspoeder, een relatief duur product, in de aanbieding was. Er stond een bordje bij met ‘Bonusaanbieding’. Dus nam ik gelijk een groot pak mee. Bij de kassa gaf ik mijn bonuskaart af. Maar het totaalbedrag viel tegen. Bleek dat toch de volle prijs was berekend. AH doet namelijk ook aan kleine lettertjes. De aanbieding was pas geldig vanaf de volgende dag. Ze doen bij ons niet moeilijk. Daarom kreeg ik bij de servicebalie het verschil direct terug.

Maar onlangs was het weer raak. Op een aparte display lagen verschillende soorten koekjes en biscuits van Verkade. In de aanbieding als je er twee nam. Combineren mocht ook. Dus pakte ik er van twee soorten elk een. Wel controleerde ik nog even de bon voordat ik de winkel verliet. Dat deed ik vroeger nooit.

En ja hoor, weer was de volle prijs berekend. Naast de koekjes in de aanbieding lagen er kennelijk ook iets grotere pakjes van Verkade. En die deden in de aanbieding niet mee. Nou ja zeg, leg ze dan niet pal naast elkaar op dezelfde tafel! Weer kreeg ik bij de servicebalie het verschil gelijk uitbetaald. Maar toch, hè, maar toch.

Ik zou je niet kunnen zeggen wat een halfje volkoren kost. En de prijs van een pak melk weet ik evenmin. Maar hou hem in de gaten hoor, die Albert Heijn.